Osmanlı Dönemi “Fantezi Kartpostalları”ndan bahseden bir yazı dizisi hazırlayıp “Bayraklı Kartpostallar”a yer vermemek düşünülemez bile, bence. Bunların birçoğu da hazırlanış şekilleri nedeniyle (Gofre/kabartma) de “fantezi kartpostallar” içinde yer almaktadırlar.
1900’lü yılların başlarında kartpostal kullanımı ve dolayısıyla kartpostal koleksiyonculuğu “altın çağını” yaşamıştır. Hem en ucuz iletişim aracı olması, hem de o günün şartlarındaki görsel güzellik ve görünüm çeşitliliği ile en önemli ve yaygın bir iletişim, paylaşım aracı haline gelmiştir. Dünyanın çeşitli şehirlerinde kartpostal değişim kulüpleri kurulmuş, bunlar sadece ülke içinde değil dünya genelinde üye kabul etmişler ve çok önemli sayıda kartpostal koleksiyoneri aralarında koleksiyonlarını genişletme amaçlı kartpostal değişimleri gerçekleştirmişlerdir.
Bu dönemde kartpostallarda yaygın olarak kullanılan öğelerden biri de “bayrak” olmuştur. Sizlerle örneklerini paylaşmaya çalışacağım “bayraklı kartpostallar” ı birkaç ana başlık altında incelemenin uygun olacağını düşünüyorum. Bu ana başlıklardan her bir derinlemesine koleksiyon yapılabilecek sayıda kartpostal çeşitliliğine sahiptir. Bu konuda da ne yazık ki çok kısıtlı sayıda makale, kitap ve koleksiyon olduğunu biliyoruz. Bu yazı içerisinde benim bildiklerimi, rastladıklarımı konuyla ilgili olan ya da olabilecek koleksiyoncu arkadaşlarımla paylaşacağım.
- Sadece Türk bayrağının yer aldığı kartpostallar
Geçen sayımızda “Akordeon kartpostallar” da yer alan iki kartpostal da bu gruptaki fantezi kartpostallara örnek teşkil etmektedirler ve burada tekrarlanmamışlardır.
Bu başlık altında 4 örnek paylaşacağım:
Örnek 1: Üzerinde müzik notaları yazılı Türk Bayrağı kartpostalı
Örnek 2 ve 3: Türk bayrağı (Örnek 3’ün editörü: M.J.C. , Moise Israelovitch)
Editörü Albert Fink olan ve Berlin’de basılan 4. örneği ilginç bulacağınızı umuyorum.
Yeşil ve siyah renklerle oluşturulmuş Türk bayrağının içindeki çarpı işaretine gözünüzü kırpmadan 45’e kadar sayarak baktıktan sonra alttaki siyah zeminde bulunan çarpı işaretine ya da duvar gibi bir zemine odaklanarak 20’ye kadar saydığınızda kırmızı-beyaz Türk bayrağını göreceksiniz.
- Bayraklarla Çerçevelenmiş Kartpostallar:
Bu kartpostalların bazıları gofre/kabartma olarak hazırlandığından “fantezi kartpostallar” grubuna da girmektedirler.
Kartpostallarda Osmanlı devlet adamlarının, şehzadelerin, yüksek rütbeli askerlerin, padişahların fotoğrafları da yer almaktadır. Bu resimlerin yanlarında Osmanlı bayrakları ve Arma-i Hümayun yer almaktadır. Fotoğraf yeri boş olarak satılan kartpostallar da vardır. Kartpostalı satın alan boş olan kısma ya istediği fotoğrafı yerleştirmekte ya da bir mesaj yazabilmektedir. Bu konudaki 6 güzel örnek Sayın Sait Beydeş’in koleksiyonundan Sayın Mert Sandalcı tarafından hazırlanan “Salut de Constantinople” adlı eserde yer almaktadır.
Bu yazımda sizlerle koleksiyonumdan paylaşacağım örneklerden ilki bir Meşrutiyet kartpostalı.
Şimdiki örneklerden ilki Otto Keil tarafından bastırılmış gofre/kabartma, ikincisi Bulgaristan’da basılmış ve gofre/kabartma olmayan kartpostallar.
Bu konuda iki örnek de şehzadelerden vermek istiyorum.
İlk örnek V. Mehmed Reşad’ın ortanca oğlu Mehmed Necmeddin Efendi’yi
İkinci örnek de V. Mehmed Reşad’ın üçüncü oğlu Ömer Hilmi Efendiyi göstermektedir.
Bu başlık altındaki örneklere biri Meşrutiyet , diğeri V. Mehmed Reşad konulu iki kartpostalla son vermek istiyorum.
Bu vesileyle 2023’ün hepimize ve sevdiklerimize önce sağlık, sonra mutluluk dolu günler getirmesini içtenlikle diliyorum…
Ülkü Feyyaz Taktak
Beğen (2)